Mature model - Gebruik het Mature Model en kom erachter hoe jij coacht

Als coach heb jij de taak om je coachee te ondersteunen bij het behalen van zijn doelen. Het is daarbij van groot belang is dat dit gebeurt als ‘gelijkwaardige partners’. Met gelijkwaardig bedoelen we dat jij het als coach weet beter weet en je jouw coachee dus niet adviseert en vertelt wat hij MOET doen. Als coach weet je dat de coachee verantwoordelijk is voor zijn eigen leven, voor zijn problemen en voor het vinden van oplossingen. Om te zien welke valkuilen er zijn voor coaches kun je kijken naar het mature-model.

Er zijn twee assen omdat een coach twee belangrijke vaardigheden nodig heeft:  empathie en kunnen en durven uitspreken wat je opvalt. Idealter scoor je op beide assen hoog, als coach. Dan ben je zowel warm, empathisch, begripvol als eerlijk en confronterend. Het mature-model laat zien wat er gebeurt als je je uitschiet. Er zijn drie valkuilen: de mama, de macho en de mol.

Mature model

De mama                

De mama-rol is een veelvoorkomende valkuil voor coaches. Als je in de mama-valkuil terecht komt, ben je wel lief en empathisch, maar niet eerlijk en duidelijk. Je probeert je coachee te helpen, door tips en wijze raad te geven. Of je stelt hem gerust of probeert hem te troosten. Het kan ook zijn dat je dingen goed gaat praten of heel erg gaat zeggen:  wat góed van jou! Het effect daarvan is alleen dat je coachee afhankelijk van je wordt. En wat passief. Hij leert niet om het zelf op te lossen of zelf verantwoordelijkheid te nemen. 

  • Mature modelDe mama rol is voor de coach verleidelijk omdat je heel graag wil helpen en je nuttig wil voelen.  
  • De rol kan gevaarlijk zijn, je geeft iemand het gevoel niet zonder je te kunnen.
  • Je kan incidenteel voor kiezen om in de mama rol te stappen: in een crisissituatie. Als je coachee even echt niet belastbaar is bijvoorbeeld. 

 

De macho

De coach die in de macho rol beland vindt  iets van de coachee. Hij denkt misschien: wat een aansteller ben je, of dat gaat toch nooit werken. De macho heeft een oordeel, een mening over dat wat de coachee vertel. En dit hebben we natuurlijk allemaal wel eens. Het past alleen echt niet bij coachen. Net als de mama, geef je vanuit de macho ook tips, maar dan sturender: weet je wat jij moet doen, ga eens een week op tijd naar bed is een tip uit macho-stand. Of: je moet ook niet meer met je ex bellen! Dit soort uitspreken doe je omdat je denkt dat je het  beter weet dan je coachee. Om hieruit te blijven helpt het om aan de gelijkwaardigheid te denken: je coachee weet zelf het beste wat goed voor hem is.  

  • De macho-rol ligt bijvoorbeeld snel op de loer als de coachee je aan iemand doet denken. Als hij bijvoorbeeld klaagt over zijn slordige vriendin en jij bent ook heel slordig. Of als hij een hekel heeft aan mensen die veel drinken en jij bent dol op je wijntje. Maar ook als hij in je allergie zit. 
  • Het effect op de coachee is dat hij direct voelt dat jij er iets van vind, dus zal hij natuurlijk minder open en kwetsbaar zijn. Je eigen oordeel moet je dus voor je kunnen houden en t liefst zelfs even kunnen vergeten, anders is het fundament van coaching weg. Je bent dan niet meer gelijkwaardig aan elkaar.
  • Je denk misschien dat de macho-rol kan werken als je je coachee wilt wakker schudden of wil confronteren, dat hij bijvoorbeeld uit zichzelf geen stappen maakt. Maar ook dan werkt macho averechts, want de coachee voelt zich veroordeeld. Als je wilt confronteren, doe dat dan vanuit de mature-positie. Dan ben je wel eerlijk, maar met warmte en begrip voor je coachee.

 

De mol

De mol-valkuil is dat je als coach het uitspreken van wat je ziet uit de weg gaat. Je zegt niet wat je wel ervaart in de gesprekken met je coachee. Je vind bijvoorbeeld dat je coachee wel heel denigrerend tegen jou praat, maar je durft er niets over te zeggen. Of je merkt dat je coachee telkens niet wil vertellen hoe hij zich voelt, maar je laat het gebeuren. De coach die in de mol-valkuil is gevallen geeft geen feedback, laat gedrag lopen en praat met de coachee mee.

  • Mollen is makkelijk,Je bent bang, je vindt het als coach spannend om iets bespreekbaar te maken of te confronteren.
  • Het effect is dat jij niet meer echt coachend bent en dat je de coachee de ruimte ontneemt om te groeien.  Hij hoeft nu geen verantwoordelijkheid te nemen
  • Is het weleens zinvol om te mollen? Je kan de mol inzetten als je het plaatje nog niet helder hebt. Je blijft op de achtergrond terwijl je patronen aan het zoeken bent. De eerste keer dat iemand te laat komt bijvoorbeeld, kun je het direct bespreken, maar je kunt ook even kiezen voor mol en het laten gaan en kijken of het nog een keer gebeurt. 

 De meeste coaches herkennen alle valkuilen. Sommige coachees vragen er ook een beetje om. Zo lijkt het tenminste. Als je coachee vraagt: wat vind jij er nou van? Of: wat raad jij me aan? Is het extra moeilijk om mature te blijven. 

Mature

Wanneer je hoog scoort op beide assen kun je  mature coachen, dan ben je warm en mensgericht en ben je dus lief en begripvol voor je coachee. Tegelijkertijd ben je ook eerlijk en vertel je je coachee wat je opvalt of wat je. Als mature coach luister je en verdiep je je in de ander. Je accepteert de coachee maar durft deze ook te confronteren. 

In alle geaccrediteerde coachopleidingen van NONONS krijg je handvatten en tools om effectief en zuiver te kunnen coachen. Kijk op de site voor meer info over de verschillende coachopleidingen of bezoek een van onze vrijblijvende informatie-avonden.  In het boek No-Nonsense coaching, geschreven door Anne de Jong leer je alle ins en outs van het coachvak. Koop hem nu bij ons in de webshop.

Hulp nodig bij een
complex coachingstraject?