Coachen op gevoel: zo kom je tot de kern
Je coachee praat, legt uit, analyseert. Jij luistert, stelt vragen en denkt: waar zit nou het gevoel? Je hoort woorden, maar mist de laag eronder.
Klinkt herkenbaar? Dan ben je niet de enige. Veel coaches vinden het spannend om te coachen op gevoel. Want: wat doe je dan precies? Hoe kom je voorbij het hoofd en naar het hart, zonder dat het zweverig wordt? Coachen op gevoel gaat niet over emoties “eruit trekken”. Het gaat over ruimte maken. Zodat de coachee niet alleen snapt wat er speelt, maar het ook voelt.
En dáár gebeurt de echte verandering.
Durf te vertragen. Hoe eerder jij de gevoelslaag ziet, hoe sneller de coachee groeit.
Waarom coachen op gevoel zo belangrijk is
De meeste coachees weten rationeel precies hoe het zit. Ze kunnen je feilloos vertellen wat er aan de hand is, waarom het zo is en wat ze eigenlijk zouden moeten doen.
Alleen… het verandert niks. Omdat ze nog niet geraakt zijn. Gevoel laat zien wat belangrijk is. Waar het wringt, waar iemand zichzelf verliest, of juist te veel controle probeert te houden. Als coach is het jouw taak om daar contact mee te maken. Niet om het op te lossen, maar om het zichtbaar te maken.
Hoofd snapt.
Hart verandert.
Vraag jezelf tijdens elk gesprek af: “Praat mijn coachee over zijn gevoel, of vanaf zijn gevoel?”
Hoe ga jij zelf om met gevoel?
Coachen op gevoel begint bij jezelf.
Hoe reageer jij op emoties bij een ander?
- Vind je het spannend als iemand moet huilen?
- Wil je snel geruststellen? (“Ach, dat komt goed hoor.”)
- Of ga je juist analyseren? (“Wat maakt dat dit je zo raakt?”)
Allemaal herkenbare reflexen. Maar echt coachen op gevoel betekent dat je erbij blijft. Zonder te duwen, zonder te fixen.
Een paar checkvragen voor jezelf:
- Wat voel ik nu in dit gesprek?
- Ben ik nog aanwezig, of schiet ik in mijn hoofd?
- Durf ik even stil te zijn, zodat de ander kan voelen?
Oefen in stilte verdragen. Soms is niets zeggen het moedigste wat je kunt doen.
Coachtechnieken om op gevoel te coachen
1. Doorvragen op gevoel
In plaats van “waarom” of “hoe”, stel vragen die de coachee naar binnen brengen.
Bijvoorbeeld:
- “Wat voel je nu als je dit vertelt?”
- “Waar merk je dat in je lijf?”
- “Wat raakt je het meest in deze situatie?”
- “Als dit gevoel een kleur had, welke zou het dan zijn?”
- “Wat gebeurt er als je hier even bij blijft?”
2. Het Emogram
Een handige tool om gevoelens te verkennen is het Emogram. Een visueel overzicht met emoties waarmee je de coachee helpt om woorden te geven aan wat hij voelt.
Laat iemand drie emoties kiezen die passen bij wat hij nu ervaart. Vraag vervolgens:
- “Welke herken je het sterkst?”
- “Wat vertelt die emotie jou?”
- “Welke zou je vaker willen voelen?”
Veelgemaakte valkuil: te snel willen fixen
Sommige coaches willen te graag dat hun coachee “door” het gevoel heen gaat. Ze willen helpen, oplossen, vooruit. Maar gevoel laat zich niet haasten. Als jij te snel wilt duwen, mist de coachee het inzicht dat precies dáár zit: in het even stilstaan bij wat gevoeld wordt. Laat het gevoel er eerst zijn. Pas daarna komt het inzicht vanzelf.
Volgende keer dat je de neiging voelt om te vragen “en wat ga je ermee doen?”, wacht tien seconden.
Wil jij beter leren coachen op gevoel? In de Coach Expert van NONONS leer je precies hoe dat werkt.