Wat is persoonlijk leiderschap?
Bij leiderschap denk je misschien aan CEO’s of managers die anderen aansturen. Maar er is ook zoiets als persoonlijk leiderschap. Wat is persoonlijk leiderschap dan precies? Het betekent dat jij aan het stuur staat van je eigen leven, op je werk én privé. Dat je bewust bent van wie je bent, wat je belangrijk vindt en hoe je handelt als het anders loopt dan je wilt.
Je weet wat je waarden zijn, hoe je overkomt, hoe je effectief samenwerkt én hoe je regie neemt in situaties die tegenzitten. Dat klinkt mooi, maar hoe doe je dat in de praktijk?
Persoonlijk leiderschap begint bij je waarden
Als je stevig wilt staan, is één ding essentieel: ken je waarden. Wat vind jij belangrijk in het leven? Waar wil je altijd ruimte voor maken?
Denk aan:
- vrijheid of avontuur
- verbinding en vriendschap
- rust en ontspanning
- groei, uitdaging of betekenis
Je voelt je goed als je leeft naar wat voor jou belangrijk is. Zodra je daarvan afwijkt, ontstaat spanning.
Voorbeeld:
Als familie belangrijk voor je is maar je bent altijd aan het werk, dan wringt dat.
En als je ambitieus bent maar je komt niet verder in je functie, dan voel je frustratie.
Persoonlijk leiderschap betekent dus leven volgens je waarden, niet volgens verwachtingen van anderen.
Het Regiemodel: grip krijgen op jezelf
Soms loopt het leven anders dan jij wilt. Een project gaat niet zoals gehoopt. Je collega houdt zich niet aan afspraken. Je manager ziet jouw inzet niet. Dat roept emoties op. Teleurstelling, boosheid, machteloosheid.
Het Regiemodel van NONONA helpt je in zulke situaties om regie te hervinden. Het laat zien dat je altijd een keuze hebt: je kunt blijven hangen in frustratie (de onderkant van het model) of verantwoordelijkheid nemen (de bovenkant van het model).
De onderkant van het Regiemodel
Zodra iets tegenzit, schieten we vaak naar de onderkant van het model. We reageren vanuit emotie, niet vanuit keuze.
Voorbeeld:
Je hebt hard gewerkt aan een promotie. Tijdens het gesprek met je manager hoor je: “Het zit er voorlopig niet in.” Je denkt: Potverdorie, ik heb keihard gewerkt! Waarom ziet ze dat niet? Dit is niet eerlijk!
Je vergelijkt de realiteit met hoe het volgens jou zou móéten zijn. Je vindt dat het bedrijf anders moet zijn. Je manager moet anders zijn. En jijzelf? Jij voelt frustratie, machteloosheid of cynisme.
Je reactie? Klagen, mopperen, roddelen, afhaken, chocola eten, wijn drinken, niets meer doen. Even lucht, daarna leegte.
Want dit gedrag is kortetermijn ontlading. Het lost niets op. Sterker nog: het haalt je weg bij je waarden. Als samenwerking belangrijk voor je is, maar je gaat roddelen of passief worden, dan leef je niet meer naar wie je wilt zijn.
Aan de onderkant van het Regiemodel leef je vanuit je reflexen. Je reageert, in plaats van dat je kiest.
De bovenkant van het Regiemodel
Persoonlijk leiderschap betekent dat je kiest voor de bovenkant van het model. Dat begint met je realiteit erkennen.
Niet leuk, wél nodig. Zolang jij blijft denken: het zou niet zo moeten zijn, blijf je vechten tegen wat is.
Wanneer je stopt met vechten, ontstaat ruimte om te kiezen.
En dan zijn er drie opties:
1. Veranderen
Kun je iets doen aan de situatie? Doe het. Voer een gesprek, geef feedback, kom met een voorstel. Gebruik je invloed op een volwassen manier. Actie geeft kracht en duidelijkheid.
2. Accepteren
Kun je het niet veranderen? Accepteer het dan echt. Niet half, niet met tegenzin, maar bewust. Zeg tegen jezelf: “Het is wat het is. Ik leg me erbij neer.” Dat geeft rust en ruimte om verder te gaan.
3. Weggaan
Kan of wil je het niet veranderen én niet accepteren? Dan blijft één optie over: weggaan. Dat klinkt misschien heftig, maar het is vaak eerlijker dan blijven hangen in frustratie. Dat kan gaan over een baan, een team of zelfs een relatie.
De bovenkant van het Regiemodel vraagt lef: stoppen met vechten tegen de realiteit en bewust kiezen wat je doet.
Waarom het Regiemodel werkt
Het Regiemodel helpt je bewust te worden van wat er écht gebeurt. Het brengt je van slachtoffer van de situatie naar regisseur van je eigen keuzes.
Wanneer je het model toepast:
- Voel je minder machteloosheid
- Reageer je minder vanuit emotie
- Neem je verantwoordelijkheid over je gedrag
- En leef je meer volgens je waarden
Je kunt niet alles bepalen wat er gebeurt, maar wel hoe je ermee omgaat. Dat is persoonlijk leiderschap.
Het Regiemodel in de praktijk
Kijk eens naar iets in je leven dat anders loopt dan je wilt. Een conflict met een collega. Een besluit waar je het niet mee eens bent. Een relatie die stroef loopt.
Stel jezelf dan drie vragen:
- Kan ik dit veranderen?
- Kan ik dit accepteren?
- Of moet ik eigenlijk weggaan?
Kies bewust. Elke keer dat je dat doet, train je persoonlijk leiderschap. Je voelt je steviger. Rustiger. Minder geleefd. En meer jezelf.
Conclusie: persoonlijk leiderschap is kiezen
Persoonlijk leiderschap betekent niet dat alles lukt. Het betekent dat jij kiest hoe je ermee omgaat. Je laat je niet leiden door reflexen, maar door wat je belangrijk vindt.
Je blijft trouw aan je waarden, ook als het schuurt. En elke keer dat je bewust kiest voor veranderen, accepteren of weggaan, bouw je aan vertrouwen in jezelf.
Dat ís persoonlijk leiderschap.
Wil je meer leren over persoonlijk leiderschap?
Lees verder op de site van NONONS of ontdek hoe je met het Regiemodel leert werken in onze opleidingen.
Ontwikkel leiderschap dat klopt; in je hoofd, je hart en je gedrag.
