Empathie tonen aan werknemers door inlevingsvermogen te verbeteren

Wil jij je medewerkers of collega’s echt verder helpen? Lees dan deze blog-reeks over het coachen van collega’s. Misschien ben je leidinggevende, scrum-master of projectmanager. Of je wilt je inlevingsvermogen ontwikkelen, meer empathie tonen en effectiever worden in het voeren van helpende gesprekken met medewerkers. Dan helpt deze blog-reeks over het coachen van medewerkers of collega’s je op weg.  

Empathie tonen aan werknemers of collega’s

Coachen begint met empathie tonen

Veel mensen denken dat coachen betekent dat je andere mensen opbeurt, oplapt, inspireert etc. Maar het betekent juist dat je de ander zelf stappen laat zetten. Dat je de ander verantwoordelijkheid geeft voor zijn eigen gevoel, probleem en de oplossingen. Dat begint met empathie tonen.

Wat is empathie?

Empathie tonen is, zoals je ongetwijfeld weet, het vermogen om je in de gedachte- en belevingswereld van anderen te kunnen inleven. Empathie tonen is essentieel als je medewerkers wilt coachen. Hij moet zich namelijk veilig bij je voelen en eerlijk tegen je kunnen zijn, daarvoor moet je je inlevingsvermogen ontwikkelen. Alleen in een veilige setting kun je hem helpen bij het zoeken naar oorzaken en oplossingen voor zijn problemen.

Empathie betekent echter niet alleen dat je je medewerker of collega begrijpt en je in hem kunt verplaatsen. Het gaat een stap verder. En juist die stap is zo moeilijk. Het betekent ook dat je ruimte kunt geven aan het feit dat je medewerker zich boos, verdrietig of gefrustreerd voelt. Het klinkt misschien zweverig, maar het betekent dat ‘het er mag zijn’. Dat het rotgevoel dat hij ervaart niet weggepoetst of opgelapt hoeft te worden.

Valkuilen bij empathie tonen op het werk

De meeste collega’s stappen direct in de valkuilen van het oplossen van een rottig gevoel. Omdat we het zo ongemakkelijk vinden als iemand zich niet goed voelt. Stel je de volgende situatie voor: Je collega Susan vertelt je dat ze zoveel stress heeft de laatste weken dat ze er slecht van slaapt. Wat zeg jij dan?

  • ‘Je kunt ook beter ’s avonds niet meer je mail checken.’
  • ‘Joh, we hebben het allemaal druk’
  • ‘Als de site straks live is, wordt het een stuk rustiger.’

Klinkt best aardig toch, deze opbeurende reacties? Maar empathisch zijn ze niet.

Deze reacties zijn bedoeld om de ander zich beter te laten voelen, maar met deze reacties geef je eigenlijk aan dat Susan zich zo niet zou moeten voelen. Je schiet in de mama-rol, omdat je het idee hebt dat jij het rotgevoel moet oplossen. Is dit empathie tonen?

Als je echt coachend wil zijn en empathie wil tonen, dan accepteer je Susans onrust. Het is uiteraard vervelend voor haar dat ze zich zo voelt. Maar je gelooft dat het er nou eenmaal is en dat jij het niet hoeft op te lossen. Dat je haar kunt laten merken dat je met haar meevoelt, daarvoor moet je je inlevingsvermogen ontwikkelen. Nu heb je een antwoord op de vraag ‘wat is empathie?’, maar hoe blijf je nou empathisch?

Empathie tonen aan werknemers of collega’s

 

Tips bij inlevingsvermogen ontwikkelen

Om je te helpen hoe je voortaan wat empathischer kunt reageren, hierbij een lijstje met dingen die je juist wel of niet moet doen. Want wat we vaak doen als iemand ons iets moeilijks verteld is in een van onderstaande valkuilen stappen:

  • Vergelijken en opbieden: een verhaal vertellen dat nog erger is (‘Dat had ik ook, maar ik had een nog groter project’). Dit wordt ook weleens autobiografisch luisteren genoemd, dat je alles wat je hoort op jezelf betrekt.
  • Opvoeden en adviseren: direct oplossingen aandragen voor je collega: ‘Weet je wat jij moet doen …?’ Empathie tonen doe je niet op deze manier. 
  • Probleem afzwakken (silverlining): met silverlining bedoel ik dat je iets probeert mooier te maken dan het is, letterlijk een zilveren randje om de donkere wolk tekenen. ‘Ach joh, je hebt het nu moeilijk, maar daar leer je ook veel van.’ Of: ‘Zie het van de positieve kant, als je dit project aankan, kun je alles aan.’
  • Ondervragen: als een detective vragen stellen die er niet echt toe doen en die je collega wegleiden van zijn gevoel (‘Hoe ging dat dan precies, wanneer was het precies, heb je dat vastgelegd, hoe lang werk je daar al aan?’).
  • Begrip vragen voor de andere kant: als je collega last van iemand heeft zeggen ‘Bekijk het ook eens van zijn kant’ of ‘Waarschijnlijk is hij heel druk en doet hij daarom zo bot.’
  • Analyseren/psychologiseren: ‘Ja, ik denk dat het door je jeugd komt dat je zo onzeker bent.’

Onbegrip door te weinig empathie tonen

Je denkt nu je dit leest misschien: ja, dit soort dingen zeg ik regelmatig, maar dat bedoel ik juist heel goed; of: ja, maar het werkt wel om de ander op te beuren. Dat snap ik, want ik ben ook in al deze valkuilen weleens gestapt. Dat je het aardig bedoeld hebt, is natuurlijk waar. Maar dat betekent niet dat de ander zich hierdoor begrepen voelt. Je zult aan je empathie moeten gaan werken en je inlevingsvermogen ontwikkelen.

Door empathie verantwoordelijkheid verleggen 

Hij krijgt door bovenstaande reacties juist het gevoel dat het stom is dat hij zich zo voelt. Dat nodigt dus niet echt uit om jou meer te vertellen. Of om verantwoordelijkheid te nemen voor zijn probleem. Dus oplossingen aandragen werkt niet coachend. Als het al werkt voor je collega, zorg je ervoor dat hij afhankelijk van je wordt en dan kan het nog weleens vermoeiend voor je worden als hij steeds bij je komt met zijn problemen. Wat dan wel? In de volgende blog lees je de tips hoe het dan wel moet, empathie tonen.

Wil je meer leren over wat empathie tonen betekent en hoe je dat op de werkvloer kan toepassen? Kijk dan eens bij onze opleiding Coach Intern

Hulp nodig bij een
complex coachingstraject?